Ten napój zdobył popularność w czasach PRL-u, gdy zastępował drogą kawę. Dziś wciąż jest lubiany ze względu na smak i to, że nie dostarcza kofeiny. Z mlekiem i dodatkami idealnie zastępuje swój pierwowzór, a nawet zapewnia korzyści zdrowotne.
Kawa zbożowa to nie jeden produkt, ale dobry dla wielu osób
Pod tą nazwą kryją się produkty mielone i rozpuszczalne wytworzone z różnych surowców. Ze zbóż to najczęściej jęczmień, a może być też żyto czy orkisz. Częstymi dodatkami są cykoria i burak cukrowy. Składniki prażony się, dzięki czemu zyskują apetyczny aromat i kolor.
Dla kawy zbożowej nie ma ograniczeń w spożyciu i można pić ją nawet noc, bo nie zakłóca snu. Jako bezkofeinowy zamiennik polecana jest ciśnieniowcom, osobom z chorobami serca i żołądka, nadkwasotą i refluksem, a także kobietom w ciąży i karmiącym piersią. Nie działa moczopędnie i nie wypłukuje ważnych minerałów. W małej porcji i po rozcieńczeniu piją ją również dzieci.
Czy kawa zbożowa jest zdrowa?
Uważa się ją za zdrowy napój, zwłaszcza gdy zastępuje nadmiar klasycznej kawy. Zapewnia porcję błonnika rozpuszczalnego w wodzie i antyoksydantów. Działa korzystnie na jelita, wspierając prawidłową mikroflorę, a ta wpływa między innymi na odporność i masę ciała. Nadmiar będzie jednak nasilał objawy zespołu jelita drażliwego i podobnych chorób, w których trzeba stosować niskofermentującą dietę FODMAP. U zdrowych ludzi błonnik ten wspiera trawienie. Jeśli mieszanka zawiera korzeń cykorii podróżnik, dostarcza też inulinę. To rodzaj, który szczególnie pomaga obniżać poziom cholesterolu LDL we krwi oraz działa sycąco.
Trzeba przy tym pamiętać, że nie jest to napój bez kalorii. Zależnie od mocy, szklanka dostarcza 2-5 g cukrów prostych i od kilkunastu do około 35 kcal. Produkt ma wysoki indeks glikemiczny, który można nieco obniżyć dodatkiem tłustszego mleka, a nie warto podwyższać słodzeniem. Wyjątkiem jest jednak kawa z samej cykorii. Ma niski wskaźnik (IG 40), więc mogą sięgać po nią diabetycy i osoby z insulinoopornością. Natomiast wersji z jęczmienia i żyta nie powinny pić osoby z nietolerancją glutenu.
Wadą tej kawy jest ponadto zawartość akrylamidu. To szkodliwy związek, który powstaje w wysokiej temperaturze z węglowodanów. Jest jednak w wielu prażonych i pieczonych produktach – chipsach, krakersach, herbatnikach, kawie rozpuszczalnej, a nawet w tej ziarnistej i chlebie. Badania pokazują, że największym jego źródłem jest pieczywo. Choć ma niewielkie ilości tej substancji, zjadamy je w sporych ilościach.
Akrylamid spożywamy na co dzień, ale porcja przyjmowana ze zbożówką jest niewielka. Samego proszku sypie się tylko od kilka do 10 gramów na porcję. Warto jednak zadbać o to, żeby nie była głównym napojem w diecie.
FAQ – najczęstsze pytania o kawę zbożową
Czy kawa zbożowa zawiera kofeinę?
Nie, kawa zbożowa nie zawiera kofeiny, dlatego nie zakłóca snu i może być spożywana nawet wieczorem. Z tego względu jest ona polecana zamiast prawdziwej kawy ciśnieniowcom, osobom z chorobami serca, żołądka, nadkwasotą i refluksem, a także kobietom w ciąży, karmiącym piersią oraz (po rozcieńczeniu) dzieciom
Czy picie kawy zbożowej jest zdrowe?
Tak, napój ten dostarcza antyoksydanty i błonnik rozpuszczalny w wodzie, w tym inulinę, jeśli ma w składzie cykorię. Związki błonnikowe wspierają mikroflorę jelitową i mogą pomagać w obniżaniu poziomu cholesterolu LDL.
Kto powinien unikać kawy zbożowej?
Produktów na bazie zbóż zawierających gluten, czyli między innymi jęczmienia i żyta, nie powinny pić osoby z jego nietolerancją. Osoby z zespołem jelita drażliwego i inne na diecie FODMAP powinny mocno ograniczyć porcje kawy zbożowej.
Czy kawa zbożowa jest kaloryczna i odpowiednia dla diabetyków?
Szklanka napoju dostarcza 2-5 g cukrów prostych i od kilkunastu do 35 kcal. Ma zazwyczaj wysoki indeks glikemiczny. Wyjątkiem jest kawa z samej cykorii (IG 40), która jest odpowiednia dla osób z cukrzycą i insulinoopornością.
Czytaj też:
Polacy pili ją litrami w PRL-u, dziś prawie o niej zapomnieli. Ta kawa świetnie działa na jelita Czytaj też:
Pij na śniadanie pyszny napój, który królował w PRL-u. Poprawia nastrój i opóźnia starzenie