Te produkty można kupić w wielu sklepach i zainteresowanie nimi nie spada. Z mięsem krabów nie mają wiele wspólnego, ale nie to jest głównym problemem. Popularny składnik sałatek, przekąsek, past czy sushi straszy swoim składem.
Surimi nie jest wartościowym produktem
Białe mięso ryby to cenny składnik posiłków, ale zamienione w paluszki surimi już takie nie jest. O jego składnikach mówił dietetyk dr Bartek Kulczyński w opublikowanym przez siebie nagraniu.
Najczęściej jest to zmielone mięso ryb, takich jak mintaj, miruna, morszczuk czy dorsz. Zacznijmy od tego, że w takich paluszkach samej ryby jest bardzo mało. Zwykle mięso ryby stanowi około trzydziestu kilku procent. Pozostałe 70% masy stanowi woda i różnego rodzaju dodatki – podał specjalista.
Dietetyk zaznaczył, że używane gatunki ryb nie zapewniają kwasów omega-3, więc trudno mówić o ich właściwościach zdrowotnych. Wskazał też na substancje dodatkowe „E” w składzie surimi. „W mojej ocenie nie jest to po prostu zbyt wartościowy produkt” – podsumował.
Składem tych paluszków zajęła się także znana edukatorka żywieniowa, Katarzyna Bosacka. Pokazała opakowanie z wielkim krabem, którego oczywiście nie było w składzie.
Jest to surimi, czyli można powiedzieć, że „mięso oddzielone mechanicznie” z białych ryb. Czyli te okrawki, które zostają, są drobniusieńko mielone, mieszane z [..] z jajami, z substancją utrzymującą wilgoć, ze stabilizatorami, z wypełniaczami, z aromatem krabowym sztucznym i formowane są takie oto paluszki surimi.
Bosacka znalazła jeszcze inny, podobny wyrób w Biedronce – formowany na kształt krewetek, barwiony i konserwowany. Surimi w kształcie tych owoców morza miało podobny skład, a przy tym okazało się twarde i niesmaczne.
To naprawdę zawiera surimi
Gdy przejrzałam informacje na etykietach, byłam zaskoczona. W wielu produktach „surimi” stanowi 28-28% składu, przy czym samo w sobie może zawierać tylko około 1/4 ryby – wychodzi z tego nawet mniej niż 10%. Natomiast reszta to woda, skrobia i dodatki. Lista składników może mieć nawet 20 pozycji.
Zacznijmy jednak od początku. Oprócz białego mięsa ryb w składzie pojawiają się czasem krewetki czy mięczaki. Do „normalnych” składników należą też przetwory jajeczne, zwykle białko, a także białko roślinne, np. sojowe, czy mleko odtłuszczone w proszku.
W wielu wyrobach większość składników (liczbowo) stanowią jednak dodatki „E”, takie jak:
- wzmacniacze smaku i zapachu, w tym glutaminian sodu,
- barwniki naturalne lub sztuczne, między innymi takie, jak E120, czyli pochodząca z owadów koszenila lub inaczej karminy,
- stabilizatory, emulgatory i zagęszczacze, w tym związki fosforu,
- regulatory kwasowości i przeciwutleniacze,
- konserwanty, takie jak sorbinian potasu i benzoesan sodu.
Niestety, substancje te zjadamy również w innych wyrobach przemysłowych. Już w 2019 roku raport NIK wykazał, że przeciętny Polak spożywa rocznie ponad 2 kg dodatków do żywności. Natomiast jednego dnia może przyjąć nawet 85 różnych tego typu związków. Od tego czasu przybyło wysokoprzetworzonych produktów na rynku, więc dawka ta najpewniej wzrosła.
Problem z ultraprzetworzonym jedzeniem
Produkty z tej grupy, do których należą również paluszki surimi, można nazwać najmniej korzystnym jedzeniem, choć ciągle brakuje oficjalnej definicji ultraprzetworzonej żywności (UPF). W raporcie NIZP PZH – PIB z 2026 roku podano kilka propozycji, w tym zaproponowaną przez badacza tej żywności, brazylijskiego epidemiologa prof. Carlosa Monteiro. Z przyczyn prawnych produkty UPF nazywana się tam wysokoprzetworzonymi.
Żywność wysokoprzetworzona to markowe, komercyjne produkty wytwarzane z tanich składników pozyskanych lub pochodzących z pełnowartościowej żywności i łączonych z dodatkami. Większość z nich zawiera niewiele lub nie zawiera wcale pełnowartościowej żywności – podał profesor.
Z przeprowadzonych przez niego badań wynika, że już około dekady temu 37% zakupów spożywczych w Polsce stanowiły produkty UPF. W polskiej ekspertyzie zwrócono uwagę na niekorzystny wpływ nadmiernej konsumpcji takiego jedzenia. Przytoczone dane pokazują, że lepiej sięgać po nie jedynie okazjonalnie.
Przyczynia się do rozwoju zmian/zaburzeń procesów biologicznych, w tym m. in. stężenia lipidów w surowicy krwi, modyfikacji mikrobiomu jelitowego, stanu zapalnego, stresu oksydacyjnego, dysfunkcji śródbłonka i dysglikemii. Jest przyczyną otyłości i podwyższonego ciśnienia krwi, czynników ryzyka chorób kardiometabolicznych. W kilku badaniach wykazano związek pomiędzy spożyciem UPF a rozwojem nowotworów, w tym przede wszystkim raka jelita grubego i trzustki – czytamy w dokumencie.
FAQ – najczęstsze pytania o paluszki krabowe surimi
Czy paluszki krabowe faktycznie zawierają mięso kraba?
Produkty te mają niewiele wspólnego z mięsem krabów. Zazwyczaj ryba stanowi jedynie około trzydziestu kilku procent składu, a resztę stanowią woda, skrobia i różnego rodzaju dodatki do żywności. W niektórych przypadkach realna zawartość ryby może wynosić nawet mniej niż 10%.
Z czego dokładnie produkowane jest surimi?
Surimi to najczęściej drobno zmielone mięso białych ryb, takich jak mintaj, miruna, morszczuk czy dorsz. Masa ta jest mieszana z wypełniaczami, takimi jak jaja, białko roślinne czy mleko w proszku, a także dodatkami „E”, a następnie formowana w paluszki.
Czy paluszki surimi są zdrowe i wartościowe pod względem odżywczym?
W ocenie ekspertów surimi nie jest uznawane za produkt wartościowy. Gatunki ryb wykorzystywane do produkcji nie zapewniają kwasów omega-3, a sam wyrób jest klasyfikowany jako żywność wysokoprzetworzona (ultraprzetworzona). Nadmierna konsumpcja tego typu produktów może wiązać się z ryzykiem dla zdrowia.
Jakie dodatki chemiczne można znaleźć w składzie paluszków krabowych?
Lista składników surimi może mieć w sumie nawet 20 pozycji, w tym liczne dodatki „E”. Wśród nich pojawiają się wzmacniacze smaku (np. glutaminian sodu), barwniki (np. koszenila, E120), stabilizatory, emulgatory (w tym związki fosforu) czy konserwanty, takie jak sorbinian potasu i benzoesan sodu.
Czytaj też:
Tych ryb z puszki nie wkładaj do koszyka. Dietetyczka ostrzega przed jednym typem konserw Czytaj też:
GIS ostrzega przed popularną przekąską. Sprawdź numer partii, zanim zjesz