Gdy ostatnio morele i brzoskwinie były w tej samej cenie, miałam dylemat. Uwielbiam jedne i drugie, to może wybrać te zdrowsze? Sprawdziłam to w domu i teraz wiem, które kupować częściej.
Morele a brzoskwinie – różnice
To dwa blisko spokrewnione gatunki owoców z tej samej rodziny. Podczas gdy morele (Prunus armeniaca) mają zwięzły miąższ pokryty aksamitną, kwaśną skórką, w dojrzałych brzoskwiniach (Prunus persica) jest on znacznie bardziej delikatny i soczysty. Skórka ma neutralny smak, jest grubsza i pokryta meszkiem, a owoc rozdziela lekko wgłębienie nazywane szwem brzusznym. Pestka posiada bruzdy i zagłębienia, często nie da się też łatwo oddzielić od miąższu. Natomiast w morelach jest gładka i praktycznie wychodzi sama po rozcięciu ich na pół. To sprawia, że przygotowanie dań i przetworów morelowych jest mniej problematyczne.
Morele osiągają mniejsze rozmiary, bo sztuka waży około 50 g, natomiast brzoskwinia to około 100 gramów. Chociaż mają innej wielkości pestki, po ich odjęciu ze stugramowej porcji zostaje podobna ilość miąższu (około 90 g).
Kaloryczność tych owoców
Chociaż różne źródła podają, że morele są bardziej kaloryczne, trzeba pamiętać o dużej liczbie istniejących odmian. Nie wszystkie przypominają dobrze nam znane, intensywnie pomarańczowe okazy, bo często są żółte i pełne soku jak śliwki.
Aby porównać kalorie i makroskładniki w owocach polskich odmian, sięgnęłam do „Tabel składu i wartości odżywczej żywności” pod redakcją prof. Hanny Kunachowicz. Według nich te liczby są prawie takie same – 47 kcal w stu gramach moreli i 46 kcal w tej samej ilości brzoskwiń. Mają zbliżoną zawartość węglowodanów (około 12 g) oraz błonnika (niespełna 2 g), a białka i tłuszcze są pomijalne. Jednak tym, co znacznie je różni, jest poziom mikroskładników.
Ma ponad 2 razy więcej witaminy A i jest bogatsza w potas
Intensywny kolor obu owoców pochodzi od barwników z grupy karotenoidów. Część tych związków, a zwłaszcza beta-karoten, jest w organizmie przekształcana w witaminę A. To kluczowy składnik dla zachowania zdrowia skóry i błon śluzowych, prawidłowego widzenia, odporności i płodności. Jako silny antyoksydant chroni przed stresem oksydacyjnym i degeneracją związki tłuszczowe, błony komórkowe czy tkanki mózgu.
W morelach zawartość beta-karotenu i wit. A jest ponad 2,5 razy wyższa niż w brzoskwiniach, dzięki czemu zaledwie 100 g miąższu ze skórką pokrywa blisko 1/3 dziennego zapotrzebowania na tę witaminę. Choć nie ma spektakularnego poziomu witaminy C (6,7 mg), to i tak prawie 2,5 razy więcej niż dostarcza brzoskwinia. Ten drugi owoc jest natomiast lepszym źródłem jodu, bo ma go dwa razy więcej (1,2 mcg). To pierwiastek niezbędny dla tarczycy i układu hormonalnego.
Choć pod względem poziomu wielu składników odżywczych brzoskwinie wypadają podobnie, morele wygrywają jeszcze stężeniem potasu. W 100 g zapewniają 275 mg tego składnika, a brzoskwinie – 200 mg. Choć to jedynie kilkanaście procent dziennego zapotrzebowania, to i tak spora ilość. W organizmie potas pomaga utrzymać właściwe ciśnienie krwi, działanie mięśni, równowagę kwasowo-zasadową i dotyczącą płynów.
Które owoce wybrać?
Oba są produktami niskokalorycznymi i zdrowymi, ale morela wygrywa pod względem odżywczym i łatwością obróbki. Wybierz ją zwłaszcza wtedy, gdy chcesz wesprzeć ochronę przeciwsłoneczną skóry. Gromadzące się tam związki karotenowe działają jak filtr. Pomagają neutralizować niszczycielskie wolne rodniki, które powstają pod wpływem promieniowania ultrafioletowego.
Ponieważ jednak sezon na oba gatunki jest krótki, nie warto całkiem rezygnować z brzoskwiń, bo tak samo mają niepowtarzalny smak i zapach. Można jeść je zamiennie jako samodzielną przekąskę, dodatek do płatków zbożowych, jogurtów, deserów z chia i innych, a także koktajli czy wypieków.
Ponieważ jednak owoce te zawierają około 9 g cukrów prostych w 100 g, osoby z insulinoopornością i cukrzycą powinny ograniczyć ich porcje. Na szczęście mają niski indeks glikemiczny, wynoszący około 35, więc łatwiej włączyć je do diety przy tych zaburzeniach metabolicznych.
FAQ – najczęstsze pytania o wartości odżywcze moreli i brzoskwiń
Co ma więcej kalorii: morela czy brzoskwinia?
Kaloryczność obu owoców jest bardzo zbliżona. Według polskich tabel składu i wartości odżywczej, 100 g moreli dostarcza 47 kcal, natomiast ta sama ilość brzoskwiń ma 46 kcal. Różnice te są zatem minimalne i mogą zależeć od konkretnej odmiany owocu.
Który owoc zawiera więcej witamin i składników mineralnych?
Pod względem koncentracji dwóch ważnych mikroskładników wygrywa morela. Zawiera ona ponad 2,5 raza więcej witaminy A oraz witaminy C niż brzoskwinia, a także ma wyższe stężenie potasu. Z kolei brzoskwinia jest lepszym źródłem jodu, którego dostarcza dwa razy więcej niż morela.
Jakie korzyści dla skóry przynosi jedzenie tych owoców?
Dzięki zawartości beta-karotenu, wspomagają ochronę przeciwsłoneczną skóry, działając jak naturalny filtr neutralizujący wolne rodniki powstające pod wpływem promieniowania UV. W organizmie przekształca się w witaminę A, która jest kluczowa dla zdrowia skóry, wspierając jej regenerację.
Czy morele i brzoskwinie są bezpieczne dla osób z cukrzycą?
Oba gatunki charakteryzują się niskim indeksem glikemicznym (około 35), co ułatwia włączenie ich do diety osób z cukrzycą lub insulinoopornością. Należy jednak pamiętać, że zawierają około 9 g cukrów prostych w 100 g, dlatego zaleca się ograniczenie wielkości spożywanych porcji.
Czytaj też:
Mają więcej potasu niż pomidory, a witaminą A biją brzoskwinie. Trwa sezon Czytaj też:
To owoce z największą ilością pestycydów. Masz je w koszyku częściej, niż myślisz