W medycynie ludowej nazywano go ziołem od 40 chorób. Chociaż jest niepozorny, wydaje się niezniszczalny. Rośnie w każdych warunkach, w słońcu i w cieniu, więc można spotkać go zarówno w ogródku, jak i w lesie czy na łące. Zbierać najlepiej tylko w czystych miejscach, dlatego z każdej wycieczki w naturę wracam z solidnym koszykiem pędów. Ekspertka od ziół przekonuje, że bluszczyk kurdybanek może zrobić dla nas wiele dobrego.
Wspiera układ oddechowy i trawienie
Bluszczyk jest tradycyjną ludową przyprawą, którą można suszyć i stosować jak majeranek czy lubczyk. Świetnie pasuje do mięs, zup i sosów. Świeży dodaje się do past kanapkowych czy surówek. W obu formach sprawdza się również jako surowiec do przygotowania herbatki. Roślina ma też właściwości lecznicze, o których opowiedziała na swoim kanale fitoterapeutka Natalia Samarec. W pierwszej kolejności wspomniała o jej cennym działaniu wykrztuśnym na układ oddechowy.
W medycynie naturalnej zawsze polecano ją na katary, na zapalenie zatok, na zapalenie oskrzeli, kaszel. I na stany ostre, takie jak grypa, przeziębienie, i na stany przewlekłe, takie jak zapalenie oskrzeli albo nawet przy takich problemach, jak astma oskrzelowa, bo ma działanie przeciwzapalne i ma dodatkowo działanie rozkurczowe – mówiła specjalistka w opublikowanym przez siebie nagraniu.
Bardziej znanym dziś zastosowaniem jest jednak wsparcie układu pokarmowego zwłaszcza przy dolegliwościach, takich jak wzdęcia czy niestrawność. Może być także pomocny w przypadku problemów z wątrobą.
Z jednej strony stymuluje produkcję żółci, a to znaczy, [że] wspomaga detoks – wyjawiła Natalia Samarec. – Ale jeżeli chodzi ogólnie o miąższ wątroby, potrafi go regenerować i poleca się w takich problemach jak stany zapalne, marskość wątroby, otłuszczeniowa choroba wątroby.
Jak wyjaśniła ekspertka, ziele może pomóc w usuwaniu produktów przemiany materii i ksenobiotyków, czyli obcych substancji z organizmu, wspierając w tym również nerki. Zielarka wspomniała też o właściwościach przeciwmiażdżycowych i wspomagających dotlenienie serca. Oprócz tego bluszczyk jest odżywczy, dostarczając witamin C, A i K oraz żelaza i wapnia.
Zioło stosuje się także zewnętrznie w postaci naparów czy intraktów do okładów i przemywania skóry lub płukania włosów, a ponadto w formie maści. Tu wykorzystuje się jego działanie gojące, zwalczające stany zapalne i drobnoustroje.
Zbiór bluszczyka kurdybanka
To zioło można rozpoznać po okrągłych lub karbowanych listkach o okrągłym lub sercowatym kształcie i charakterystycznych kwiatkach. Są rurkowate i dwuwargowe, podobnie jak u pokrzywy czy szałwii – w końcu gatunek należy do jasnotowatych (wargowych). Rosną po kilka i zwykle mają fioletowy lub niebieski kolor. Zależy on jednak od warunków i może zmieniać się bardziej. Kurdybanek płoży się po ziemi i tworzy długie pędy, ale nie pnie się po drzewach.
Nie tylko to odróżnia go od trującego bluszczu, który ma zupełnie inny kształt liści, nie wydaje kwiatów latem, a na pewno nie pachnie tak pięknie, jak bluszczyk. Aromatyczna jest cała roślina. Możliwe jest także pomylenie jej z innym pożytecznym ziółkiem, jasnotą. Ta ma jednak wzniesioną łodygę i inny pokrój.
Zbiór bluszczyka dobrze jest zaplanować na suchy dzień, najlepiej rano. Ścina się pędy, na których są najmłodsze listki wraz z kwiatkami. Najlepiej, gdy te ostatnie mają purpurowy kolor, co wiąże się z wpływem promieni słonecznych.
Bardzo ważne, żeby zbierać bluszczyk z tych rejonów, gdzie jednak one są na słoneczku, bo wtedy tych wszystkich składników aktywnych, olejków aromaterapeutycznych w roślinie będzie zdecydowanie więcej – zaznaczyła fitoterapeutka.
Ważne przeciwwskazania
Zielarka ostrzega, że bluszczyk kurdybanek pobudza produkcję kwasu solnego, więc może być nieodpowiedni przy nadkwasocie i wrzodach żołądka. Nie zaleca go również w przypadku ostrych stanów zapalnych i niewydolności nerek. I choć może pomagać przy alergiach, trzeba zachować ostrożność.
– Jeżeli ktoś ma alergię na zioła, zawsze z ziołami powinien uważać ze stosowaniem, po prostu próbować, czy akurat na tę roślinę uczulenia nie będzie. Kurdybanka absolutnie nie powinny stosować osoby, które mają uczulenia na rośliny jasnotowate, no bo to jest ta sama rodzina – wyjaśniła Natalia Samarec.
Jak podała specjalistka, ze względu na silne działanie bluszczyka nie poleca się go kobietom w ciąży i karmiącym ani dzieciom poniżej 5 lat.
FAQ – najczęstsze pytania dotyczące ziela bluszczyka kurdybanka
Na jakie dolegliwości pomaga bluszczyk kurdybanek?
Ziele to wspiera układ oddechowy, wykazując działanie wykrztuśne i przeciwzapalne, co jest pomocne przy katarze, kaszlu, zapaleniu zatok czy oskrzeli. Dodatkowo wspomaga układ pokarmowy w przypadku wzdęć i niestrawności, stymuluje produkcję kwasu żołądkowego i żółci, pomaga w regeneracji miąższu wątroby. Przypisuje mu się również działanie wspierające nerki w usuwaniu toksyn oraz przeciwmiażdżycowe.
Jak można wykorzystać bluszczyk kurdybanek w kuchni i pielęgnacji?
W kuchni kurdybanek sprawdza się jako przyprawa do mięs, zup, sosów oraz dodatek do past kanapkowych czy surówek. Można z niego również parzyć herbatkę. Zewnętrznie wykorzystuje jego właściwości gojące i zwalczające drobnoustroje. Jest stosowany w postaci naparów czy intraktów do okładów, przemywania skóry i płukania włosów, a także w maściach.
Jak prawidłowo rozpoznać i zbierać to ziele?
Bluszczyk to płożąca się roślina o karbowanych, sercowatych lub okrągłych listkach i niebieskich lub fioletowych kwiatach, która przyjemnie pachnie. Zbiór najlepiej planować w suche poranki, ścinając pędy z najmłodszymi liśćmi i kwiatami. Rośliny rosnące w słońcu mają więcej składników aktywnych i olejków aromatycznych.
Kto nie powinien stosować bluszczyka kurdybanka?
Ziela nie poleca się przy nadkwasocie i wrzodach żołądka, a także w ostrych stanach zapalnych i niewydolności nerek. Jest ono przeciwwskazane dla osób uczulonych na rośliny z rodziny jasnotowatych. Nie poleca się go także kobietom w ciąży, karmiących piersią i dzieciom poniżej 5. roku życia.
Czytaj też:
Prof. Stachowska poleca „chwaścianki”. Są bogate w błonnik i polifenole Czytaj też:
7 pomysłów na dania z pokrzywą. Na liście zupa, sos i bułeczki z pokrzywą