Wysoki cholesterol kojarzy się przede wszystkim z koniecznością ograniczenia tłustych potraw i zmianą codziennych nawyków żywieniowych. Znaczenie ma jednak nie tylko to, co jemy, ale również pijemy. Tymczasem naukowcy od lat badają związki zawarte w popularnych napojach, szukając ich wpływu na gospodarkę lipidową i kondycję naczyń krwionośnych. Niektóre obserwacje przynoszą obiecujące wyniki. W jednym z eksperymentów odnotowano nawet 30-procentową zmianę parametru związanego ze stanem tętnic szyjnych.
Zielona herbata i jej wpływ na cholesterol
Napojem, który wzbudza szczególne zainteresowanie naukowców, jest zielona herbata. Jej liście zawierają katechiny – związki zaliczane do polifenoli. Badania sugerują, że mogą one wpływać między innymi na metabolizm cholesterolu oraz procesy związane ze stresem oksydacyjnym.
W 2020 roku na łamach „Nutrition Journal” opublikowano metaanalizę obejmującą 31 badań klinicznych i 3321 uczestników. Eksperci sprawdzili, jak spożywanie zielonej herbaty i preparatów zawierających jej składniki wpływa na profil lipidowy. W porównaniu z grupami kontrolnymi odnotowano średnie obniżenie cholesterolu LDL o 4,55 mg/dl, a cholesterolu całkowitego o 4,66 mg/dl. Nie potwierdzono natomiast istotnej poprawy stężenia HDL ani trójglicerydów.
To jednak nie koniec ciekawych obserwacji. W niewielkim badaniu z udziałem 14 zdrowych kobiet sprawdzono wpływ ekstraktu zielonej herbaty na funkcjonowanie naczyń. Po pięciu tygodniach odnotowano poprawę ich reaktywności oraz 37,4-procentowe obniżenie wskaźnika utlenionego LDL. Warto pamiętać, że utlenianie cząsteczek LDL jest jednym z procesów związanych z rozwojem miażdżycy.
Sok z granatu a kondycja naczyń krwionośnych
Granat wyróżnia się obecnością polifenoli, w tym tanin i antocyjanów. To właśnie te związki sprawiły, że naukowcy zaczęli badać potencjalny wpływ soku z tego owocu na procesy zachodzące w naczyniach krwionośnych.
Szczególne zainteresowanie wzbudziło badanie Michaela Avirama i współpracowników, opublikowane w 2004 roku w „Clinical Nutrition”. Wzięło w nim udział dziesięcioro pacjentów ze zwężeniem tętnic szyjnych, którzy pili sok z granatu przez rok. Naukowcy zaobserwowali u nich zmniejszenie grubości kompleksu błony wewnętrznej i środkowej tętnicy szyjnej, określanej jako IMT, nawet o 30 procent. W grupie kontrolnej parametr ten wzrósł w tym czasie o 9 procent.
Wyniki wyglądają obiecująco, ale należy podchodzić do nich z dużą ostrożnością ze względu na małą liczbę osób badanych. Późniejsze analizy przeprowadzone na większym badaniu z 2009 roku nie przyniosły już tak spektakularnych efektów. Nie zmienia to jednak faktu, że sok z granatu może korzystnie wpływać na układ sercowo-naczyniowy.
Sok z buraka a naczynia krwionośne. Co dają zawarte w nim azotany?
Wiele dobrego w naczyniach może zdziałać również sok z buraka. Tym razem nie chodzi jednak o polifenole czy obniżanie poziomu „złego cholesterolu”. Wspomniany napój jest źródłem azotanów nieorganicznych, które uczestniczą w przemianach prowadzących do powstawania tlenku azotu. Ten związek odgrywa natomiast ważną rolę w regulowaniu napięcia naczyń krwionośnych.
W metaanalizie opublikowanej w „Nutrition Reviews” naukowcy przeanalizowali 13 randomizowanych badań klinicznych oceniających wpływ azotanów na funkcjonowanie śródbłonka, czyli wewnętrznej warstwy naczyń krwionośnych.
Spożywanie azotanów nieorganicznych poprawia odpowiedź naczyń ocenianą metodą FMD o ponad jeden punkt procentowy – wskazali naukowcy.
FMD to badanie pozwalające ocenić, jak tętnica rozszerza się w odpowiedzi na zwiększony przepływ krwi. Lepszy wynik może świadczyć o korzystniejszym funkcjonowaniu śródbłonka. Nie jest to jednak to samo co zmniejszenie blaszki miażdżycowej.
Czytaj też:
Zamiast po słodycze sięgam po ten napój. To mój sposób, by opanować apetyt Czytaj też:
Wsypuję 1 szczyptę do porannej kawy zamiast cynamonu. Metabolizm wskakuje na wyższe obroty
