Ta atlantycka ryba bywa podawana jako podrabiany dorsz, bo jest od niego tańsza. Z tego powodu często uważa się ją za gorszy produkt, a wcale tak nie jest. Warto sięgać po nią dla smaku i cennych wartości odżywczych.
Czy czarniak to dorsz?
Czarniak bywa nazywany marketingowo dorszem czarnym lub morskim łososiem. W rzeczywistości to jednak inny gatunek (Pollachius virens), choć z rodziny dorszowatych. W porównaniu z dorszem atlantyckim (Gadus morhua) ma jednak ciemniejsze mięso o szaro-perłowym odcieniu.
Ta ryba zawiera podobnie niski poziom tłuszczu (poniżej 1%) oraz kaloryczność, co dorsz, zwykle około 80 kcal w 100 g. Zapewnia prawie 20 g cennego białka, selen, jod, potas i wapń. A także witaminy z grupy B, zwłaszcza B12, oraz witaminę D. Może mieć jej więcej niż dorsz, mintaj i wiele innych chudych ryb. Choć to i tak około 10 razy mniej niż w tłustych gatunkach, wśród tych o jasnym mięsie to świetny wybór.
Czarniak ma bogatszy smak niż dorsz, dzięki czemu lepiej komponuje się z bardziej intensywnymi ziołami i przyprawami. Jego mięso wyróżnia się jędrną, lekko sprężystą konsystencją. Dlatego świetnie nadaje się do smażenia i nie rozpada tak łatwo pod wpływem ciepła. Jednocześnie ma niewiele ości, które łatwo wyjąć.
Jak przyrządzić czarniaka?
Ta ryba doskonale smakuje po prostej obróbce na patelni. Wystarczy osuszyć filet, oprószyć solą oraz pieprzem i obtoczyć lekko w mące. A następnie smażyć na dość dużym ogniu i sporej ilości klarowanego masła przez 3 minuty z jednej strony i 2 minuty z drugiej. Jest gotowy, gdy zaczyna się rozpadać. Aby zachował kształt, filet należy obrócić tylko raz.
Mięso jest zwarte i dobrze chłonie smaki dodatków. Oryginalny sposób jego przyprawienia zaproponował szef kuchni Christian André Pettersen, który w 2025 r. został Norweskim Szefem Roku.
„Spróbuj usmażyć go na maśle i doprawić ziołami o wyrazistym smaku. Kolendra, tymianek lub estragon, a nawet warzywa o mocnym zapachu, takie jak koper włoski, dobrze komponują się z czarniakiem” – podał ekspert jako głos Norweskiej Rady ds. Owoców Morza.
Zioła i przyprawy najlepiej wrzucić na ostatnie kilka minut na patelni. Oprócz tego czarniaka można używać w kuchni tak samo, jak innych podobnych gatunków, w tym również dorsza. Można go smażyć, dusić, piec i grillować. Sprawdzi się w zapiekankach, rybie po grecku, paluszkach, pulpetach, a także curry czy zupie rybnej. Pasują do niego nawet azjatyckie składniki, takie jak sos sojowy i imbir, więc warto poeksperymentować.
FAQ – najczęstsze pytania o czarniaka
Czy czarniak to dorsz?
Choć czarniak należy do rodziny dorszowatych i bywa marketingowo nazywany „dorszem czarnym”, jest to w rzeczywistości inny gatunek ryby. W porównaniu do dorsza atlantyckiego ma ciemniejsze mięso o szaro-perłowym odcieniu i jest od niego tańszy.
Jakie wartości odżywcze i ile kalorii ma czarniak?
Czarniak to ryba niskokaloryczna (ok. 80 kcal na 100 g) i bardzo chuda, zawierająca poniżej 1% tłuszczu. Jest doskonałym źródłem pełnowartościowego białka, selenu, jodu, witaminy B12 oraz witaminy D, której może posiadać więcej niż dorsz czy mintaj.
Jak smakuje czarniak i jaką ma konsystencję?
Ryba ta ma bogatszy i bardziej wyrazisty smak niż dorsz, dzięki czemu dobrze łączy się z intensywnymi przyprawami. Jej mięso jest jędrne, zwarte i lekko sprężyste, co sprawia, że nie rozpada się łatwo podczas obróbki cieplnej. Ma przy tym niewiele ości.
Jak najlepiej przyrządzić czarniaka?
Najprostszym sposobem jest smażenie fileta na klarowanym maśle przez 3 minuty z jednej strony i 2 minuty z drugiej. Ryba świetnie smakuje również pieczona, grillowana lub duszona, szczególnie w towarzystwie wyrazistych ziół, takich jak kolendra, estragon czy tymianek, a także dodatków azjatyckich, np. imbiru i soi.
Czytaj też:
Łosoś przy niej wypada blado. Ta tania ryba ma ponad 3 razy więcej żelazaCzytaj też:
Nie łosoś ani śledź. Te ryby z puszki pokrywają 450 proc. normy B12, a Polacy ich nie jedzą